Uroginekologia

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Wysiłkowe nietrzymanie moczu objawia się wyciekiem moczu wtedy, gdy rośnie ciśnienie w jamie brzusznej — przy kaszlu, kichaniu, ćwiczeniach lub podnoszeniu. Na początku leczenie może obejmować prawidłowo prowadzoną fizjoterapię dna miednicy i ograniczenie czynników, które nasilają objawy. Jeżeli dolegliwości są utrwalone i istotnie wpływają na życie, po potwierdzeniu wskazań można rozważyć leczenie operacyjne.

Pęcherz nadreaktywny i naglące nietrzymanie moczu

Pęcherz nadreaktywny (OAB) objawia się przede wszystkim naglącym parciem, któremu może towarzyszyć częstomocz, oddawanie moczu w nocy i wyciek przed dotarciem do toalety. Gdy parciu towarzyszy mimowolna utrata moczu, mówi się o naglącym nietrzymaniu moczu. Leczenie zwykle zaczyna się od zmiany nawyków, treningu pęcherza oraz farmakoterapii. Jeżeli standardowe metody nie przynoszą wystarczającej poprawy lub powodują działania niepożądane, można rozważyć leczenie toksyną botulinową albo neuromodulację krzyżową.

Mieszane nietrzymanie moczu

Objawy wysiłkowe i naglące występują jednocześnie. Ważne jest, żeby ustalić, które z nich dominują, ponieważ jedna metoda leczenia nie musi poprawić obu składowych w takim samym stopniu.

Obniżenie i wypadanie narządów miednicy

Obniżenie i wypadanie narządów miednicy mniejszej może dotyczyć przedniej ściany pochwy i pęcherza, tylnej ściany pochwy i odbytnicy, macicy albo szczytu pochwy po usunięciu macicy. Stopień widocznego obniżenia nie zawsze odpowiada nasileniu objawów. Przy wyborze leczenia liczy się zarówno wynik badania, jak i to, jak dolegliwości wpływają na aktywność pacjentki.

Postępowanie w przypadku obniżenia i wypadania narządów miednicy mniejszej może obejmować obserwację, fizjoterapię, pessaroterapię lub operację rekonstrukcyjną. Zakres zabiegu dobiera się do uszkodzonego kompartmentu, stanu tkanek, wcześniejszych operacji oraz preferencji pacjentki. Nie chodzi wyłącznie o poprawę obrazu anatomicznego, lecz o zmniejszenie objawów przy zachowaniu prawidłowej pracy pęcherza, jelit i pochwy.

Leczenie może zaczynać się od ograniczenia czynników, które nasilają objawy, od uregulowania picia płynów, leczenia zaparć, treningu pęcherza oraz redukcji masy ciała, jeżeli jest wskazana. Fizjoterapię dna miednicy powinna poprzedzić ocena funkcji mięśni — nie każda pacjentka potrzebuje prostego „wzmacniania”, a źle wykonywane ćwiczenia mogą nie przynieść efektu.

Pessaroterapia jest nieoperacyjną metodą podparcia obniżonych narządów. Trzeba dobrać właściwy rozmiar pessara, pokazać, jak się go stosuje, i zaplanować kontrole. Może być rozwiązaniem czasowym lub długoterminowym, zależnie od sytuacji pacjentki.

Leczenie zabiegowe

Operację rozważa się wtedy, gdy objawy są istotne, rozpoznanie jest potwierdzone, a spodziewane korzyści przewyższają ryzyko. W wysiłkowym nietrzymaniu moczu leczenie może obejmować operację przeciw nietrzymaniu moczu. W zaburzeniach statyki stosuje się techniki rekonstrukcyjne dopasowane do miejsca uszkodzenia.

W leczeniu opornego pęcherza nadreaktywnego można rozważyć podanie toksyny botulinowej do mięśnia wypieracza albo neuromodulację krzyżową. Każda z tych metod ma inne wskazania, ograniczenia i zasady kontroli.

Kwalifikacja i wspólna decyzja

Podczas wizyty omawiam z Panią możliwe leczenie, spodziewany efekt, alternatywy oraz ryzyko. Wyjaśniam, na które objawy dana metoda działa, a na które nie. Dzięki temu decyzja opiera się na realistycznych oczekiwaniach.