- Home
- O mnie
- Usługi
- USG ginekologiczne
- Endometrioza – diagnostyka i leczenie
- USG przezpochwowe
- Antykoncepcja
- Badania hormonalne
- Choroby ginekologiczne – diagnostyka i leczenie
- Zaburzenia krwawień
- Stany zapalne miejsc intymnych
- Dno miednicy i uroginekologia
- Laparoskopia ginekologiczna
- Operacje jajników
- Histerektomia (usuwanie macicy)
- Porady
- Kontakt
Usługi
Torbiele i guzy jajnika — diagnostyka i leczenie
Pod określeniem „torbiele jajnika” kryje się wiele zmian o różnym pochodzeniu i znaczeniu. Część z nich jest związana z cyklem i zanika samoistnie, inne wymagają obserwacji, a niektóre - dalszej diagnostyki lub leczenia operacyjnego.
Rozpoznane torbiele na jajnikach nie oznaczają automatycznie nowotworu ani tego, że zabieg będzie konieczny. Podstawą decyzji są obraz ultrasonograficzny, wiek, objawy, dynamika zmiany oraz sytuacja hormonalna pacjentki.
Objawy torbieli i guzów jajnika
Wiele zmian przebiega bezobjawowo. Objawy torbieli jajników mogą jednak obejmować ból po jednej stronie podbrzusza, uczucie pełności, ból podczas współżycia albo ucisk na pęcherz i jelito. Nagły, silny ból, omdlenie lub szybko narastające dolegliwości wymagają pilnej oceny - mogą być związane ze skrętem przydatków, pęknięciem zmiany albo krwawieniem.
Ocena ryzyka w diagnostyce torbieli i guzów jajnika
Podstawowym badaniem obrazowym jest USG ginekologiczne, najczęściej wykonywane przezpochwowo. W jego trakcie analizuje się między innymi wielkość zmiany, jej zawartość, ściany, przegrody, elementy lite i unaczynienie. Badania markerów nowotworowych mogą uzupełniać ocenę w określonych sytuacjach, ale samo ich stężenie nie rozstrzyga o rozpoznaniu.
Jeżeli obraz budzi podejrzenie choroby złośliwej, pacjentkę kieruje się do ośrodka zajmującego się ginekologią onkologiczną. Najważniejsze jest wtedy skierowanie na właściwą ścieżkę diagnostyczno-terapeutyczną, a nie wybór konkretnej techniki małoinwazyjnej.
Torbiele i guzy jajnika a obserwacja i operacja
Torbiele czynnościowe jajnika u pacjentek przed menopauzą często zanikają samoistnie. Lekarz może zalecić kontrolne USG po ustalonym czasie. Leczenie torbieli jajników rozważa się przy utrzymującej się lub rosnącej zmianie, istotnych objawach, ryzyku powikłań albo niejednoznacznym obrazie.
U pacjentek przed menopauzą podczas operacji dąży się do zachowania zdrowej tkanki jajnika, jeżeli jest to bezpieczne i możliwe. Torbiele endometrialne jajnika są związane z endometriozą, a decyzja o ich operowaniu wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ zabieg może wpływać na rezerwę jajnikową.
Torbiele jajnika po menopauzie
Torbiele jajnika po menopauzie wymagają oceny uwzględniającej przede wszystkim ich obraz w USG, wielkość, objawy oraz indywidualne ryzyko onkologiczne. Nie każda zmiana wymaga operacji - część prostych torbieli może być obserwowana. Przy zmianach złożonych lub niejednoznacznych diagnostykę odpowiednio się poszerza, między innymi o ocenę CA-125.
Leczenie operacyjne torbieli jajnika i technika vNOTES
Droga operacji zależy od charakteru i wielkości zmiany, wcześniejszych zabiegów oraz ryzyka onkologicznego. Standardową metodą małoinwazyjną jest laparoskopia ginekologiczna. W starannie wybranych przypadkach łagodnych zmian przydatków możliwe jest również zastosowanie techniki vNOTES, czyli dostępu przezpochwowego z wykorzystaniem endoskopii.
Usunięcie torbieli jajnika może polegać na wyłuszczeniu samej zmiany z pozostawieniem zdrowej części jajnika. Niekiedy zakres operacji musi być większy i obejmować usunięcie całego jajnika lub przydatków, ale nie jest to konieczne przy każdej operacji.
Usunięcie torbieli jajnika metodą vNOTES może być rozważane u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek, gdy obraz zmiany przemawia za jej łagodnym charakterem i warunki anatomiczne pozwalają bezpiecznie zastosować dostęp przezpochwowy. Jako ginekolog we Wrocławiu dobieram metodę operacji dopiero po ocenie wyników badań, obrazu zmiany i sytuacji klinicznej pacjentki. Konsultacje i kwalifikację do leczenia prowadzę we Wrocławiu.
FAQ - najczęstsze pytania o torbiele i guzy jajnika
Czy torbiel jajnika może się wchłonąć?
Tak, dotyczy to wielu torbieli czynnościowych. Inne typy zmian zwykle nie zanikają samoistnie.
Czy każda torbiel jajnika wymaga operacji?
Nie. Wiele zmian można bezpiecznie obserwować.
Czy torbiel jajnika może pęknąć?
Tak. Przebieg może być łagodny, ale silny ból, osłabienie lub omdlenie wymagają pilnej oceny.
Czy marker CA-125 rozpoznaje raka jajnika?
Nie. Może być podwyższony także w chorobach łagodnych. Wynik interpretuje się razem z obrazem USG i sytuacją kliniczną.
Czy podczas operacji zawsze usuwa się jajnik?
Nie. Gdy jest to bezpieczne, szczególnie przed menopauzą, dąży się do zachowania zdrowej tkanki jajnika.
